Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының және Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің тапсырмасына сәйкес, Түркістан облысы Өнеркәсіп басқармасы, Түркістан облысының Мамандандырылған табиғат қорғау прокуратурасы және облыстық полиция департаментінің Жылдам қимылдайтын арнайы жасағы бірлесіп, жер қойнауын заңсыз пайдаланудың алдын алуға бағытталған рейдтік іс-шара өткізді.
Іс-шара барысында заманауи «дрон» құрылғысы қолданылып, Кентау қаласына қарасты Ащысай ауылдық округі, Ойық елді мекенінің таулы аймағында заңсыз пайдалы қазба өндіру дерегі анықталды. Атап айтқанда, Кентау қаласының екі тұрғыны «барит» қатты қазба байлығын өндіруге қажетті рұқсат құжаттарынсыз (контракт немесе лицензиясыз) заңсыз жұмыс жүргізген. Сонымен қатар олар Өзбекстан Республикасының азаматын заңсыз жұмыс күші ретінде тартқаны белгілі болды.
Аталған құқық бұзушылықтар бойынша тиісті шаралар қабылданып, Кентау қалалық полиция бөліміне ақпараттық хат жолданды. Нәтижесінде, құқық бұзушылық жасаған екі азамат Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 518-бабы 2-бөлігі және 519-бабы 2-бөлігі бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Ал шетел азаматына қатысты 517-баптың 5-бөлігіне сәйкес әкімшілік хаттама толтырылып, іс Кентау қалалық сотының қарауына жіберілді.
Сонымен қатар «барит» кенін өндіру барысында заң талаптары мен лицензиялық міндеттемелердің сақталмауына байланысты «Меридикт» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне берілген 2024 жылғы 22 қарашадағы №3002-EL «Қатты пайдалы қазбаларды барлауға арналған» лицензияны кері қайтарып алу мәселесі көтерілді. Осыған орай, тиісті шаралар қабылдау үшін Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне ресми ақпараттық хат жолданды.
Жүргізілген рейдтік іс-шаралар өңірде жер қойнауын заңсыз пайдалануға қарсы бақылауды күшейтуге және табиғи ресурстарды тиімді әрі заңды пайдалануды қамтамасыз етуге бағытталған.
Мұндай рейдтік шаралардың жүйелі түрде жүргізілуі табиғи ресурстарды қорғау мен жер қойнауын пайдалану саласындағы заңдылықты нығайтуға мүмкіндік береді. Заманауи технологияларды, соның ішінде дрондарды қолдану бақылау тиімділігін арттырып, шалғай аумақтардағы заңсыз әрекеттерді дер кезінде анықтауға жол ашып отыр.
Жер қойнауын заңсыз пайдалану тек экологиялық тепе-теңдікке ғана емес, сондай-ақ мемлекет кірісіне де елеулі зиян келтіреді. Сондықтан мұндай құқық бұзушылықтардың алдын алу экономикалық қауіпсіздік тұрғысынан да маңызды болып саналады.
Шетелдік жұмыс күшін заңсыз тарту фактілерінің анықталуы еңбек заңнамасының сақталуын қатаң бақылаудың қажеттілігін көрсетеді. Бұл бағыттағы жұмыстар көші-қон тәртібін реттеуге және еңбек нарығындағы ашықтықты қамтамасыз етуге ықпал етеді. Алдағы уақытта бақылау шараларының күшеюі және жауапкершіліктің қатаңдатылуы табиғи ресурстарды заңды негізде пайдалануды қалыптастырып, өңірдегі өнеркәсіптік қызметтің тұрақты әрі қауіпсіз дамуына негіз болмақ.
